WhatsApp
DEHB

DEHB

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) çocukluk döneminde sıklıkla karşılaşılan gelişimsel bozukluklardan biridir (American Psychiatric Association - APA, 2013; Barkley, 1998; Biederman, 2005). Temel olarak dikkatsizlik, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik davranışları ile betimlenen DEHB’ye sosyal, duygusal ve davranışsal sorunlar ile çalışma belleği, planlama ve duygu kontrolü gibi çeşitli alanları içeren yürütücü işlevlere ait bazı bozuklukların da eşlik ettiği ifade edilmektedir (Spencer, Biederman ve Mick, 2007; Thaler, Allen ve McMurray, 2010). APA tarafından 2013 yılında yayınlanan Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-5, DSM-5), DEHB’nin üç farklı görünüme sahip olduğunu belirtmektedir.

Bu görünümler dikkatsizliğin baskın olduğu görünüm, hiperektivite/dürtüselliğin baskın olduğu görünüm ve birleşik görünümdür. Dikkatsizliğin baskın olduğu görünümün temel özellikleri organize olamama, dikkatin kolayca dağılması, yönergeleri takip etmede ve görevleri tamamlamada zorluk ve çalışmalarında dikkatsiz olma olarak ifade edilmektedir (APA, 2013; Rosenberg, Westling ve McLeskey, 2008). Hiperaktivite/dürtüselliğin baskın olduğu görünümün özellikleri ise yaşa ve ortama uygun olmayan yüksek düzeyde hareketlilik, yerinde duramama, aşırı konuşma ve dürtüselliktir (APA, 2013; Rosenberg, Westling, ve McLeskey, 2008). Birleşik görünüm ise diğer iki görünümün özelliklerinin aynı kişide gözlemlenmesi olarak tanımlanmaktadır (APA, 2013; Rosenberg ve diğ., 2008). Gelişimsel bir bozukluk olarak tanımlanan DEHB’nin yaygınlığına ilişkin alan yazında farklı oranlar ile karşılaşılmaktadır. Biederman ve Farone (2005) dünya genelinde yaygınlığın % 8–12 olduğunu belirtmişlerdir. Ancak farklı araştırmacılar yaygınlığın % 3–9 arasında değiştiğini ifade etmektedirler (Barkley, 1998; Greenhill ve diğ., 2002; Şenol ve İşeri, 2004). DEHB'nin cinsiyetler arası hem yaygınlığı hem de gözlemlenen özellikleri farklılaşmaktadır. DEHB erkeklerde daha sık gözlemlenmekte, hiperaktivite ve dürtüsellik özellikleri ile ortaya çıkmakta, kızlarda ise erkeklere oranla daha az gözlemlenmekte ve daha çok dikkatsizlik baskın olarak görülmektedir.


DEHB’nin görünümlerinin erkek ve kızlarda ortaya çıkan bu farklılaşması eğitsel ve sosyal olarak bazı sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Hiperaktivite/dürtüselliğin baskın olduğu erkek olgularda saldırgan davranış örüntüleri daha yaygın gözlemlenirken, dikkatsizliğin baskın olduğu kız olgularda özellikle eğitsel ortamlarda bilişsel güçlükler yaşandığı belirtilmektedir (Kayaalp, 2008). Bununla birlikte, çocukluk döneminde DEHB tanısı almış ergen ve yetişkinlerin sıklıkla akademik başarılarının düşük olduğu ve buna bağlı olarak eğitim sürelerinin kısa olduğu ifade edilmektedir.

Online Randevu Al

Online randevu alarak işlemlerinizin daha hızlı olmasını sağlayabilirsiniz. Önceden randevu alarak sıra beklemezsiniz.

Yukarı Çık